Η δολοφονία του Μανώλη Στρατάκη αποτελεί μια από τις πιο συγκλονιστικές υποθέσεις βεντέτας και κτηματικών διαφορών που πάγωσαν την κοινωνία των Ανωγείων και ολόκληρη την Κρήτη. Η τραγωδία εκτυλίχθηκε την Κυριακή των Βαΐων του 2017, όταν ο 23χρονος Μανώλης, που ετοιμαζόταν να παντρευτεί αμέσως μετά το Πάσχα, έπεσε νεκρός από σφαίρες σε μια ορεινή τοποθεσία. Το έγκλημα αυτό δεν ήταν μόνο άγριο λόγω της φύσης του, αλλά και λόγω της συγγενικής σχέσης μεταξύ θύματος και δραστών, καθώς οι πρωταγωνιστές ήταν πρώτα και δεύτερα ξαδέρφια, μεγαλωμένα στα ίδια βουνά.
Η αιτία της αιματοχυσίας εντοπίζεται σε μια μακροχρόνια κτηματική διαφορά για μια λωρίδα γης στην περιοχή Κούρβα. Παρά τις προσπάθειες και τις συζητήσεις στα καφενεία για την επίλυση του ζητήματος, η ένταση κλιμακώθηκε μέχρι το μοιραίο ξημέρωμα, όταν η οικογένεια των Δακανάλιδων συνάντησε τους Στρατάκηδες στο βουνό. Η ανταλλαγή πυροβολισμών κατέληξε στον θάνατο του Μανώλη, ενώ οι δράστες, πατέρας και γιος, εξαφανίστηκαν για μέρες πριν παραδοθούν στις αρχές. Η ομολογία του 21χρονου τότε Νίκου Δακανάλη ότι εκείνος πάτησε τη σκανδάλη, άνοιξε τον δρόμο για μια μακρά δικαστική διαμάχη.
Η πρώτη δικαστική απόφαση ήταν καταπελτική, επιβάλλοντας πολυετείς καθείρξεις στους δράστες, όμως η κοινωνική ένταση στα Ανώγεια παρέμενε στα ύψη. Προκειμένου να αποφευχθεί ένας ατέρμονος κύκλος αίματος, εφαρμόστηκε ο παραδοσιακός κρητικός "σασμός". Με τη μεσολάβηση σημαντικών προσώπων της περιοχής, υπεγράφη ένα "κοινωνικό συμβόλαιο ειρηνικής συνύπαρξης", μέσω του οποίου η οικογένεια του θύματος επέτρεψε στους υπόλοιπους συγγενείς των δραστών να παραμείνουν στο χωριό, υπό τον όρο ότι οι ένοχοι θα εξέτιαν την ποινή τους.
Ωστόσο, η απόφαση του Εφετείου το 2022 ανέτρεψε τις ισορροπίες, μειώνοντας δραματικά τις ποινές των δραστών λόγω ελαφρυντικών. Η μεγαλύτερη τραγωδία για την οικογένεια Στρατάκη ήταν η καταδίκη και η φυλάκιση του αδελφού του θύματος, ο οποίος συμμετείχε στη συμπλοκή εκείνης της ημέρας. Η εικόνα της μητέρας, Ειρήνης Στρατάκη, να θρηνεί τον έναν γιο στον τάφο και να βλέπει τον άλλον να οδηγείται στη φυλακή, ενώ οι ποινές των δολοφόνων μειώθηκαν, προκάλεσε πανελλήνια συγκίνηση και προβληματισμό για την απονομή δικαιοσύνης σε τέτοιες περιπτώσεις.
Σήμερα, η ηρεμία στα Ανώγεια φαίνεται να έχει αποκατασταθεί επιφανειακά, καθώς ο σασμός απέτρεψε περαιτέρω αντίποινα, όμως οι πληγές παραμένουν ανοιχτές. Η υπόθεση αυτή υπενθυμίζει τη λεπτή γραμμή που χωρίζει την τιμή από την τραγωδία στην κρητική ύπαιθρο και το πώς οι παραδοσιακοί κώδικες συγκρούονται συχνά με το σύγχρονο δίκαιο. Το ματωμένο χώμα και τα προσωπικά αντικείμενα του Μανώλη που φυλάσσονται ακόμα στο εικονοστάσι της μητέρας του, αποτελούν διαρκή μνημεία μιας απώλειας που καμία δικαστική απόφαση ή κοινωνική συμφωνία δεν μπορεί να αναπληρώσει πλήρως.