Η ιστορία του Α' Παγκοσμίου Πολέμου είναι γεμάτη με σκηνές φρίκης, αλλά λίγες μπορούν να συγκριθούν με την εθνική τραγωδία της Σερβίας, γνωστή ως ο «αλβανικός Γολγοθάς». Τον χειμώνα του 1915, μετά τη συντονισμένη επίθεση από τις δυνάμεις της Αυστροουγγαρίας, της Γερμανίας και της Βουλγαρίας, ο σερβικός στρατός βρέθηκε αντιμέτωπος με την ολοκληρωτική καταστροφή. Με την πρωτεύουσα να έχει πέσει και τη χώρα υπό κατοχή, η σερβική ηγεσία έλαβε τη δύσκολη απόφαση να μην παραδοθεί, αλλά να επιχειρήσει μια παράτολμη υποχώρηση μέσα από τα αφιλόξενα και χιονισμένα βουνά της Αλβανίας και του Μαυροβουνίου, ελπίζοντας να φτάσει στις ακτές της Αδριατικής.
Η υποχώρηση αυτή δεν αφορούσε μόνο τους περίπου 250.000 στρατιώτες, αλλά και την ίδια τη βασιλική οικογένεια, την κυβέρνηση, καθώς και χιλιάδες αμάχους που φοβούνταν τα αντίποινα των κατακτητών. Ανάμεσα στους πρόσφυγες βρίσκονταν και 36.000 αγόρια, ηλικίας 12 έως 18 ετών, που θεωρούνταν η μελλοντική ελπίδα του έθνους. Οι συνθήκες ήταν πέρα από κάθε φαντασία σκληρές, καθώς ο χειμώνας είχε έρθει νωρίτερα και οι ορεινές διαδρομές ήταν καλυμμένες με βαθύ χιόνι. Χωρίς υποδομές, τρόφιμα ή κατάλληλο ρουχισμό, χιλιάδες άνθρωποι κατέρρεαν από την εξάντληση, την πείνα και το ψύχος, αφήνοντας τα σώματά τους στις άκρες των μονοπατιών.
Εκτός από τα στοιχεία της φύσης, οι Σέρβοι είχαν να αντιμετωπίσουν και τις εχθρικές επιθέσεις από αλβανικές φυλές που ζητούσαν εκδίκηση για προηγούμενες συγκρούσεις, καθώς και από ληστές που εκμεταλλεύονταν το χάος για να επιβιώσουν. Οι μαρτυρίες της εποχής περιγράφουν σκηνές απόλυτης απόγνωσης, με στρατιώτες να μαγειρεύουν τις δερμάτινες ζώνες τους για να φάνε ή να αφαιρούν σάρκα από νεκρά άλογα στην άκρη του δρόμου. Όταν τελικά οι επιζώντες έφτασαν στις ακτές, οι απώλειες ήταν συγκλονιστικές: από τους 220.000 αμάχους μόνο 60.000 επιβίωσαν, ενώ από τα 36.000 αγόρια μόνο 7.000 κατάφεραν να δουν τη θάλασσα.
Η τραγωδία συνεχίστηκε ακόμα και μετά την άφιξη στην ασφάλεια, καθώς πολλοί πέθαναν μόλις έφτασαν στις ακτές ή κατά τη μεταφορά τους στην Κέρκυρα. Το νησί Βίδος, απέναντι από την Κέρκυρα, ονομάστηκε «Νησί του Θανάτου», καθώς οι χιλιάδες νεκροί στρατιώτες θάβονταν στη θάλασσα επειδή το βραχώδες έδαφος δεν επαρκούσε για τάφους. Παρά την απίστευτη αυτή δοκιμασία, ο σερβικός στρατός αναδιοργανώθηκε στην Κέρκυρα με τη βοήθεια των συμμάχων και τελικά το 1918 πρωτοστάτησε στην απελευθέρωση της πατρίδας του. Ο Αλβανικός Γολγοθάς παραμένει η μεγαλύτερη εθνική τραγωδία των Σέρβων, ένα σύμβολο αντοχής και θυσίας που συχνά επισκιάζεται από τη φρίκη των χαρακωμάτων του Δυτικού Μετώπου.