Η καταστροφή του Τσερνόμπιλ στις 26 Απριλίου 1986 παραμένει ένα από τα πιο σκοτεινά κεφάλαια της σύγχρονης ιστορίας, όμως μέσα από τις στάχτες της αναδύθηκαν ιστορίες απίστευτης αυτοθυσίας. Μία από τις λιγότερο γνωστές αλλά πιο κρίσιμες πτυχές της επιχείρησης εκκαθάρισης ήταν οι πτήσεις των ελικοπτέρων πάνω από τον κατεστραμμένο αντιδραστήρα. Οι πιλότοι αυτοί, που συχνά αποκαλούνταν με θαυμασμό ως «τρελοί Ρώσοι», κλήθηκαν να εκτελέσουν αποστολές ακριβείας μέσα σε ένα περιβάλλον όπου η ακτινοβολία ήταν θανατηφόρα σε λίγα μόλις λεπτά. Μεταξύ αυτών ξεχώρισε ο Ανατόλι Μέλνικ, ένας έμπειρος δοκιμαστής πιλότος, στον οποίο ανατέθηκε η διαβόητη «Επιχείρηση Βελόνα».
Η αποστολή του Μέλνικ ήταν σχεδόν αδύνατη: έπρεπε να ρίξει έναν τεράστιο ανιχνευτή ακτινοβολίας μήκους 18 μέτρων, σε σχήμα βελόνας, μέσα σε ένα άνοιγμα διαμέτρου μόλις 10 μέτρων στην οροφή του αντιδραστήρα. Η πτήση γινόταν από ύψος 400 μέτρων, κάτω από συνθήκες έντονης θερμότητας και αναταράξεων που προκαλούσαν τα ανοδικά ρεύματα του πυρήνα. Παρά το γεγονός ότι η πρώτη του προσπάθεια απέτυχε και η κάμερα στο άκρο της βελόνας καταστράφηκε, ο Μέλνικ δεν εγκατέλειψε. Πετώντας ουσιαστικά στα τυφλά και βασιζόμενος μόνο στις οδηγίες του πληρώματός του, επέστρεψε πάνω από τη θανατηφόρα ζώνη επανειλημμένα μέχρι να ολοκληρώσει την αποστολή του.
Οι κίνδυνοι δεν αφορούσαν μόνο την υγεία των πιλότων αλλά και την ακεραιότητα των ίδιων των ελικοπτέρων. Η έντονη ακτινοβολία γάμα διαπερνούσε τα ηλεκτρονικά συστήματα, καταστρέφοντας ημιαγωγούς και ψηφιακά κυκλώματα, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε άμεση πτώση του αεροσκάφους. Επιπλέον, τα ελικόπτερα που χρησιμοποιήθηκαν απορρόφησαν τόση ραδιενέργεια που κατέστησαν ακατάλληλα για οποιαδήποτε άλλη χρήση και τελικά θάφτηκαν στη ζώνη αποκλεισμού. Οι πιλότοι, χωρίς ουσιαστική προστασία εκτός από κάποιες πρόχειρες μολυβδένιες επιστρώσεις, εκτέθηκαν σε δόσεις ακτινοβολίας που ξεπερνούσαν κατά πολύ τα επιτρεπτά όρια, γνωρίζοντας ότι κάθε δευτερόλεπτο πάνω από τον πυρήνα τους έφερνε πιο κοντά σε σοβαρές ασθένειες.
Η κληρονομιά αυτών των ανθρώπων είναι βαριά. Αν και ο ανιχνευτής τελικά κατέληξε στη δεξαμενή καυσίμων αντί για τον πυρήνα, η προσπάθειά τους έδωσε πολύτιμα δεδομένα στους επιστήμονες που προσπαθούσαν να περιορίσουν την καταστροφή. Τα μέλη του πληρώματος του Μέλνικ δεν έζησαν πάνω από την ηλικία των 48 ετών, θύματα της αόρατης απειλής που αντιμετώπισαν με θάρρος. Ο ίδιος ο Μέλνικ, τιμημένος ως Ήρωας της Σοβιετικής Ένωσης, έζησε μέχρι τα 59 του, αφήνοντας πίσω του το παράδειγμα ενός ανθρώπου που ρίσκαρε τα πάντα για να σώσει εκατομμύρια άλλους από μια ακόμη μεγαλύτερη καταστροφή.