Η ελληνική εκπαίδευση βρίσκεται μπροστά σε μια σημαντική καμπή, καθώς η Κυβέρνηση και το Υπουργείο Παιδείας ανακοινώνουν την έναρξη ενός θεσμικού και οργανωμένου εθνικού διαλόγου. Η διαδικασία αυτή, που θα διαρκέσει εννέα μήνες, στοχεύει στην αναμόρφωση του Λυκείου και τη θεσμοθέτηση του Εθνικού Απολυτηρίου, αποφεύγοντας τους απότομους αιφνιδιασμούς και τις προειλημμένες αποφάσεις. Κεντρική φιλοσοφία της προσπάθειας είναι η αναβάθμιση του Λυκείου, ώστε να πάψει να αποτελεί έναν απλό προθάλαμο για την τριτοβάθμια εκπαίδευση και να αποκτήσει αυτόνομη αξία και αξιοπιστία.
Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που παρουσιάστηκε, ο διάλογος ξεκινά τον Φεβρουάριο του 2026 και θα ολοκληρωθεί τον Οκτώβριο του ίδιου έτους με την κατάθεση της τελικής έκθεσης και του χάρτη εφαρμογής. Είναι εξαιρετικά σημαντικό να διευκρινιστεί ότι οι Πανελλαδικές Εξετάσεις δεν καταργούνται ούτε αλλάζουν στο παρόν στάδιο. Οι υπό συζήτηση μεταρρυθμίσεις δεν αφορούν τους μαθητές που φοιτούν ήδη στο Λύκειο ή στη Γ’ Γυμνασίου, καθώς ο πρώτος ενδεχόμενος ορίζοντας εφαρμογής για την Α’ Λυκείου τοποθετείται στο σχολικό έτος 2027–2028.
Ο σχεδιασμός του νέου συστήματος βασίζεται σε πέντε κεντρικούς πυλώνες που καλύπτουν το εκπαιδευτικό περιεχόμενο, τη σχολική ζωή, την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, τις υποδομές και τη διακυβέρνηση. Στόχος είναι η δημιουργία ενός Εθνικού Απολυτηρίου που θα είναι δίκαιο, κοινωνικά αποδεκτό και διεθνώς αναγνωρίσιμο. Το Υπουργείο επιδιώκει να εισαγάγει ισχυρές δικλίδες ασφαλείας απέναντι στον πληθωρισμό των βαθμών, διασφαλίζοντας ότι ο τίτλος σπουδών θα αντικατοπτρίζει την πραγματική γνώση και τις δεξιότητες του μαθητή, μειώνοντας παράλληλα την εξοντωτική εξεταστική πίεση.
Η διαδικασία του διαλόγου είναι ανοιχτή και συμμετοχική, με τη συμβολή μιας ανεξάρτητης επιτροπής επιστημόνων και καθηγητών πανεπιστημίου εγνωσμένου κύρους. Στο τραπέζι των συζητήσεων συμμετέχουν θεσμικοί φορείς όπως το ΙΕΠ, τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, τα κοινοβουλευτικά κόμματα, αλλά και οι ίδιοι οι εκπαιδευτικοί, οι γονείς και οι μαθητές. Μέσω περιφερειακών fora και ειδικής ψηφιακής πλατφόρμας διαβούλευσης, επιδιώκεται η σύνθεση απόψεων που θα οδηγήσει σε ένα ανθεκτικό εκπαιδευτικό μοντέλο με ορίζοντα δεκαετιών.
Η Υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, υπογράμμισε ότι η Παιδεία αποτελεί εθνική υπόθεση που απαιτεί συνέχεια και συνέπεια. Όπως τόνισε, η προσπάθεια στοχεύει στο να αποκτήσει κάθε παιδί ένα «χαρτί» που θα του διασφαλίζει προοπτική και αξιοπρέπεια στη ζωή και την εργασία του, ανεξάρτητα από την οικονομική του κατάσταση ή τον τόπο κατοικίας του. Περαιτέρω εξειδίκευση για το πλαίσιο του διαλόγου αναμένεται να δοθεί στη συνέντευξη Τύπου που θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 5 Φεβρουαρίου 2026.