Η διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991 δεν ήταν απλώς ένα γεωπολιτικό γεγονός, αλλά μια από τις μεγαλύτερες κοινωνικές και οικονομικές καταστροφές σε καιρό ειρήνης κατά τον 20ό αιώνα. Περίπου 300 εκατομμύρια άνθρωποι είδαν τη χώρα, τη σημαία και τη σταθερότητα της ζωής τους να εξαφανίζονται από τη μια μέρα στην άλλη. Ενώ στη Δύση η πτώση του κομμουνισμού γιορτάστηκε ως νίκη της δημοκρατίας, για τον μέσο Ρώσο η δεκαετία του 1990 σήμανε την αρχή ενός εφιάλτη που περιελάμβανε ακραία φτώχεια, ανεξέλεγκτη βία και την πλήρη αποσύνθεση του κοινωνικού ιστού.
Η οικονομική μετάβαση, γνωστή ως "θεραπεία σοκ", οδήγησε σε μια πρωτοφανή κατάρρευση του ΑΕΠ, η οποία ξεπέρασε ακόμη και τις επιπτώσεις της Μεγάλης Ύφεσης στις ΗΠΑ. Η απότομη ιδιωτικοποίηση των κρατικών βιομηχανιών, υπό την καθοδήγηση δυτικών συμβούλων, επέτρεψε σε μια μικρή ομάδα ανθρώπων, τους ολιγάρχες, να αρπάξουν τον εθνικό πλούτο για ψίχουλα. Την ίδια στιγμή, ο υπερπληθωρισμός εξαΰλωσε τις αποταμιεύσεις μιας ζωής για εκατομμύρια πολίτες. Οι συνταξιούχοι βρέθηκαν να μην μπορούν να αγοράσουν ούτε τα βασικά είδη διατροφής, ενώ δάσκαλοι και γιατροί έμεναν απλήρωτοι για μήνες ή πληρώνονταν με εμπορεύματα, όπως μπουκάλια βότκας, τα οποία έπρεπε να μεταπωλήσουν για να επιβιώσουν.
Η κοινωνική κατάρρευση συνοδεύτηκε από μια εκρηκτική άνοδο του εγκλήματος. Η μαφία κάλυψε το κενό που άφησε το κράτος, και οι δολοφονίες έγιναν καθημερινό φαινόμενο στους δρόμους της Μόσχας και άλλων μεγάλων πόλεων. Το προσδόκιμο ζωής, ειδικά για τους άνδρες, έπεσε δραματικά στα 57 έτη, ένα επίπεδο που συναντάται μόνο σε χώρες που βρίσκονται σε εμπόλεμη κατάσταση. Η απελπισία οδήγησε σε έξαρση του αλκοολισμού και σε μια δημογραφική κρίση, καθώς οι γεννήσεις μειώθηκαν στο μισό από το επίπεδο που απαιτούνταν για τη διατήρηση του πληθυσμού. Αυτό το συλλογικό τραύμα άφησε ανεξίτηλα σημάδια στη ρωσική ψυχή και διαμόρφωσε την καχυποψία απέναντι στις δυτικές υποσχέσεις για δημοκρατία.
Η πολιτική αστάθεια υπό τον Μπορίς Γέλτσιν, η οποία κορυφώθηκε με τον βομβαρδισμό του ρωσικού κοινοβουλίου το 1993, κατέστρεψε κάθε ψευδαίσθηση για μια ομαλή δημοκρατική μετάβαση. Όταν ο Βλαντιμίρ Πούτιν ανέλαβε την εξουσία το 1999, υποσχέθηκε τάξη και σταθερότητα, ένα μήνυμα που βρήκε τεράστια απήχηση σε έναν λαό που είχε κουραστεί από το χάος. Η σύγχρονη στάση της Ρωσίας στη διεθνή σκηνή και η στροφή προς τον αυταρχισμό είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με τις εμπειρίες εκείνης της "χαμένης δεκαετίας". Για πολλούς Ρώσους, η προστασία από την επιστροφή στο χάος του 1990 αποτελεί την κύρια προτεραιότητα, εξηγώντας γιατί οι μνήμες εκείνης της εποχής εξακολουθούν να επηρεάζουν τις πολιτικές εξελίξεις μέχρι σήμερα.