Παρασκευή και 13. Μια ημερομηνία που για πολλούς προκαλεί αμηχανία, φόβο ή και… νευρικό γέλιο. Πρόκειται για μια δεισιδαιμονία που κυριαρχεί κυρίως στις αγγλόφωνες χώρες. Μάλιστα, η φοβία αυτής της ημέρας έχει και όνομα: Paraskavedekatriaphobia — ένας όρος που προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις «Παρασκευή», «δεκατρία» και «φοβία».
Ενδιαφέρον είναι ότι στην Ελλάδα και στις ισπανόφωνες χώρες η «γρουσούζικη» ημέρα δεν είναι η Παρασκευή, αλλά η Τρίτη και 13.
Η αντίληψη για την Παρασκευή και 13 διαδόθηκε ιδιαίτερα τον 19ο αιώνα στον αγγλόφωνο κόσμο και αργότερα πέρασε στη μαζική κουλτούρα, κυρίως μέσα από την ταινία τρόμου «Παρασκευή και 13» του 1980.
Για την προέλευση της πρόληψης έχουν διατυπωθεί διάφορες θεωρίες. Μία από αυτές συνδέει την ημερομηνία με την 13η Οκτωβρίου 1307, όταν, ημέρα Παρασκευή, ξεκίνησε η εξόντωση των Ναϊτών Ιπποτών από τον βασιλιά Φίλιππο της Γαλλίας.
Άλλες ερμηνείες βασίζονται στη θρησκευτική παράδοση: λέγεται ότι Παρασκευή η Εύα έδωσε στον Αδάμ τον απαγορευμένο καρπό, Παρασκευή έγινε ο Κατακλυσμός της Παλαιάς Διαθήκης και Παρασκευή σταυρώθηκε ο Χριστός.
Όσο για τον αριθμό 13, θεωρείται «απειλητικός» επειδή διαταράσσει την αρμονία του 12 — ενός αριθμού που επανέρχεται συχνά στην ιστορία και στη θρησκεία: 12 θεοί του Ολύμπου, 12 άθλοι του Ηρακλή, 12 φυλές του Ισραήλ, 12 μαθητές του Χριστού. Το 13 συμβολίζει το βήμα στο άγνωστο, την αρχή ενός νέου κύκλου — και το άγνωστο συχνά γεννά φόβο.
Ακόμη και στην Πληροφορική, η φήμη της ημέρας άφησε το αποτύπωμά της: το 1988 δημιουργήθηκε στο Ισραήλ ένας ιός με το όνομα «Friday 13th», ο οποίος ενεργοποιούνταν όταν το ημερολόγιο του υπολογιστή έδειχνε Παρασκευή και 13.
Τελικά, πρόκειται για ιστορική σύμπτωση ή για μια ανθρώπινη ανάγκη να δίνουμε νόημα στο απρόβλεπτο;