Το 1952, το μικρό χωριό Αγιά της Πρέβεζας έγινε το σκηνικό μιας από τις πιο αποτρόπαιες δολοφονίες που γνώρισε η μεταπολεμική Ελλάδα. Ένας 20χρονος κτηνοτρόφος, ο οποίος κατείχε τη θέση του αντιπροέδρου της κοινότητας, βρέθηκε απαγχονισμένος σε ένα δέντρο κοντά στην καλύβα του. Ενώ η πρώτη εικόνα παρέπεμπε σε αυτοκτονία, η ιατροδικαστική εξέταση αποκάλυψε μια φρικιαστική αλήθεια: ο νεαρός είχε υποβληθεί σε μεσαιωνικά βασανιστήρια πριν κρεμαστεί, με κυρίαρχο το «παλούκωμα», μια βάναυση μέθοδο ανασκολοπισμού που παρέπεμπε στις πιο σκοτεινές εποχές της Τουρκοκρατίας.
Η αστυνομία αρχικά βρέθηκε σε αδιέξοδο. Παρόλο που ένας ύποπτος συνελήφθη την επόμενη κιόλας ημέρα, αφέθηκε ελεύθερος λόγω έλλειψης στοιχείων. Για χρόνια, η υπόθεση φαινόταν να μπαίνει στο αρχείο, όμως η σιωπή του χωριού δεν ήταν απόλυτη. Ο εισαγγελέας Πρέβεζας συνέχιζε να λαμβάνει ανώνυμες επιστολές που κατονόμαζαν τους ενόχους και έδιναν ανατριχιαστικές λεπτομέρειες για το φονικό. Η επιμονή της δικαιοσύνης απέδωσε καρπούς εννέα χρόνια αργότερα, το 1961, όταν ένας 60χρονος κάτοικος έσπασε τη σιωπή του κάτω από το βάρος της ανάκρισης.
Μια Συνωμοσία με 11 Δράστες και Αντάλλαγμα... Σιτάρι
Η ομολογία του 60χρονου αποκάλυψε ένα σοκαριστικό βάθος διαφθοράς και μίσους. Στη δολοφονία δεν συμμετείχε ένας άνθρωπος, αλλά έντεκα μέλη της τοπικής κοινωνίας, ανάμεσα στους οποίους ο κοινοτάρχης και ένας κοινοτικός σύμβουλος. Το κίνητρο ήταν καθαρά οικονομικό: η οικογένεια του θύματος κατείχε τεράστιες εκτάσεις πρώην οθωμανικών τσιφλικιών, αποτελώντας εμπόδιο στα επεκτατικά σχέδια των ισχυρών του χωριού. Ο 60χρονος ομολόγησε μάλιστα πως δέχτηκε να συμμετάσχει στον βασανισμό με αντάλλαγμα μόλις τριακόσιες οκάδες σιταριού.
Το πιο μελανό σημείο της υπόθεσης ήταν η συγκάλυψη. Ολόκληρο το χωριό γνώριζε την ταυτότητα των δολοφόνων, αλλά μια ιδιότυπη «ομερτά» είχε επιβληθεί στην Αγιά. Οι χωριανοί σιώπησαν είτε από φόβο για τη ζωή τους είτε από την ανάγκη να προστατεύσουν τους «άρχοντες» της κοινότητας, αφήνοντας την οικογένεια του θύματος χωρίς δικαίωση για σχεδόν μια δεκαετία.
Η Αναπαράσταση που Σόκαρε την Αθήνα
Τον Μάιο του 1961, η αναπαράσταση του εγκλήματος έφερε στο φως το δαιμονικό σχέδιο των δραστών. Την ημέρα του φόνου, ένας ιερέας χρησιμοποιήθηκε ως αντιπερισπασμός για να απομακρύνει τον θείο του θύματος, ενώ ένας άλλος συνεργός είχε μεταμφιεστεί σε γυναίκα που μάζευε χόρτα για να παρακολουθεί τις κινήσεις του νεαρού. Μόλις ο 20χρονος έμεινε μόνος, η ομάδα των έντεκα τον ακινητοποίησε και τον υπέβαλε στο φρικτό βασανιστήριο της σύνθλιψης των γεννητικών οργάνων πριν τον απαγχονίσουν.
Η δίκη που ακολούθησε ήταν μια από τις πιο πολύκροτες της εποχής. Παρά τις επίμονες αρνήσεις των κατηγορουμένων, τα στοιχεία και οι μαρτυρίες ήταν πλέον συντριπτικά. Το δικαστήριο έκρινε ένοχους εννέα από τους έντεκα κατηγορούμενους, καταδικάζοντας δύο από αυτούς ως ηθικούς αυτουργούς. Η διαλεύκανση αυτού του «μαύρου» εγκλήματος έθεσε τέλος σε μια δεκαετία φόβου, αποδεικνύοντας ότι ακόμη και οι πιο ισχυροί δεσμοί σιωπής μπορούν τελικά να σπάσουν μπροστά στην αλήθεια.