Η έλλειψη συγκέντρωσης είναι ένα από τα συχνότερα "αγκάθια" στη μελέτη των παιδιών, ειδικά με το ξεκίνημα της σχολικής χρονιάς. Συχνά, η δυσκολία αυτή δεν οφείλεται σε μαθησιακά ελλείμματα, αλλά στην έλλειψη οργάνωσης ή σε εξωτερικούς περισπασμούς που μετατρέπουν το διάβασμα σε μια ατέρμονη και κουραστική διαδικασία. Για να βοηθήσουμε το παιδί να εστιάσει την προσοχή του, είναι απαραίτητο να δημιουργήσουμε ένα περιβάλλον που ευνοεί τη μάθηση και να του δώσουμε τα κατάλληλα εργαλεία για να διαχειρίζεται τον χρόνο του.
Μια σημαντική παράμετρος είναι η κατανόηση του επιπέδου δυσκολίας κάθε μαθήματος. Τα παιδιά τείνουν να χάνουν την προσοχή τους τόσο όταν κάτι τους φαίνεται ακατόρθωτο, όσο και όταν είναι υπερβολικά εύκολο και τους προκαλεί βαρεμάρα. Ελέγχοντας τη φύση του μαθήματος, μπορούμε να παρέμβουμε ανάλογα: είτε προσφέροντας επιπλέον βοήθεια στα δύσκολα, είτε εξηγώντας ότι η γρήγορη ολοκλήρωση των "εύκολων" υποχρεώσεων σημαίνει περισσότερο ελεύθερο χρόνο για τις αγαπημένες τους δραστηριότητες.
Οργάνωση του Χώρου και του Χρόνου Μελέτης
Η δομή της μελέτης παίζει καθοριστικό ρόλο στην ψυχολογία του μαθητή. Όταν η ύλη φαίνεται "βουνό", το παιδί πελαγώνει και παραιτείται. Χωρίζοντας τα δύσκολα μαθήματα σε μικρότερα, διαχειρίσιμα κομμάτια, η διαδικασία γίνεται πιο βατή και η συγκέντρωση διατηρείται ευκολότερα. Παράλληλα, ο χώρος μελέτης πρέπει να είναι "αποστειρωμένος" από πηγές απόσπασης προσοχής, όπως κινητά, tablet ή κόμικς, ώστε το μυαλό να παραμένει εστιασμένο αποκλειστικά στο βιβλίο.
Μια έξυπνη τεχνική είναι η χρήση χρονομέτρου, όχι ως μέσο πίεσης, αλλά ως παιχνίδι αυτοβελτίωσης. Θέτοντας ρεαλιστικά χρονικά όρια, το παιδί μαθαίνει να διαχειρίζεται την ενέργειά του. Επιπλέον, η συμμετοχή του παιδιού στη στοχοθεσία ενισχύει το κίνητρό του. Όταν το ίδιο το παιδί βάζει μικρούς στόχους (π.χ. να τελειώσει τις ασκήσεις μαθηματικών σε 20 λεπτά) και λαμβάνει την επιβράβευσή σας για την προσπάθεια που καταβάλλει, η αυτοπεποίθησή του και η επιμονή του αυξάνονται θεαματικά.
Η Συγκέντρωση ως "Μυς" που Χρειάζεται Φροντίδα
Η ικανότητα εστίασης δεν είναι στατική, αλλά μπορεί να καλλιεργηθεί όπως ένας μυς. Τα παιχνίδια μνήμης στον ελεύθερο χρόνο είναι ένας ευχάριστος τρόπος να εξασκήσει το παιδί τον "μηχανισμό" της προσοχής του. Εξίσου σημαντικός είναι και ο παράγοντας της διατροφής: τα υγιεινά γεύματα και οι φυσικοί χυμοί κατά τη διάρκεια της μελέτης προσφέρουν την απαραίτητη ενέργεια στον εγκέφαλο για να λειτουργήσει στο μέγιστο των δυνατοτήτων του.
Τέλος, είναι κρίσιμο να μην υπερφορτώνουμε το πρόγραμμα του παιδιού με αμέτρητες εξωσχολικές δραστηριότητες, καθώς η εξάντληση είναι ο νούμερο ένα εχθρός της συγκέντρωσης. Τα παιδιά χρειάζονται χρόνο για ηρεμία και "αποφόρτιση" ανάμεσα στις υποχρεώσεις τους. Επίσης, η έγκαιρη προειδοποίηση πριν από τη μετάβαση από το παιχνίδι στο διάβασμα βοηθά το παιδί να προετοιμαστεί ψυχολογικά για τη νέα δραστηριότητα, κάνοντας την έναρξη της μελέτης πολύ πιο ομαλή.