Το σκορβούτο είναι μια ασθένεια που έχει συνδεθεί άρρηκτα με τους ναυτικούς, τα σαπισμένα ούλα και την έλλειψη ισορροπημένης διατροφής κατά τη διάρκεια των μεγάλων εξερευνητικών ταξιδιών. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μια κατάσταση που προκαλείται αποκλειστικά από την έλλειψη βιταμίνης C, μιας απαραίτητης ουσίας για την παραγωγή κολλαγόνου. Το κολλαγόνο λειτουργεί ως η «κόλλα» που συγκρατεί το σώμα μας, διατηρώντας τη δομή των συνδετικών ιστών και των αιμοφόρων αγγείων. Λόγω μιας τυχαίας γενετικής μετάλλαξης, ο ανθρώπινος οργανισμός, σε αντίθεση με τα περισσότερα θηλαστικά, δεν μπορεί να συνθέσει μόνος του αυτή τη βιταμίνη και πρέπει να την προσλαμβάνει από τροφές όπως τα εσπεριδοειδή, οι πιπεριές και το μπρόκολο.
Τα συμπτώματα του σκορβούτου είναι πραγματικά εφιαλτικά και ξεκινούν με γενική αδυναμία, κόπωση και πρήξιμο των ούλων. Καθώς η έλλειψη βιταμίνης C συνεχίζεται, τα αιμοφόρα αγγεία χάνουν τη δομή τους, οδηγώντας σε εσωτερικές αιμορραγίες και χαρακτηριστικά κόκκινα στίγματα στο δέρμα. Το πιο συγκλονιστικό στοιχείο της νόσου είναι ότι παλιές πληγές που είχαν επουλωθεί χρόνια πριν αρχίζουν να ανοίγουν ξανά, ενώ τα δόντια πέφτουν και το σώμα κυριολεκτικά αρχίζει να αποσυντίθεται. Εκτός από το σώμα, επηρεάζεται και το μυαλό, προκαλώντας παραισθήσεις, κατάθλιψη και έντονη νοσταλγία για την ξηρά, οδηγώντας τελικά στον θάνατο αν δεν υπάρξει θεραπεία.
Ιστορικά, το σκορβούτο υπήρξε ο μεγαλύτερος εχθρός των ναυτικών από το 1500 έως το 1800, προκαλώντας περισσότερους από δύο εκατομμύρια θανάτους. Σε πολλά ταξίδια, το ποσοστό θνησιμότητας άγγιζε το 50%, καθώς οι ναυτικοί τρέφονταν κυρίως με παστό κρέας και γαλέτες, τροφές που στερούνταν παντελώς βιταμίνης C. Παρά τις τρομακτικές περιγραφές των χειρουργών της εποχής για μαύρα, γαγγραινώδη άκρα και αιμορραγούντα ούλα, η αιτία της νόσου παρέμενε μυστήριο για αιώνες. Πολλοί πίστευαν λανθασμένα ότι οφειλόταν στην κακή πέψη, την σκληρή εργασία ή ακόμα και στον αέρα της θάλασσας, ενώ οι πρώτες θεραπείες περιλάμβαναν αναποτελεσματικά ελιξίρια από οινόπνευμα και θειικό οξύ.
Η στροφή στην αντιμετώπιση του σκορβούτου ήρθε το 1747 με το πείραμα του Σκωτσέζου γιατρού Τζέιμς Λιντ, το οποίο θεωρείται η πρώτη ελεγχόμενη κλινική δοκιμή στην ιστορία. Ο Λιντ χώρισε 12 ασθενείς ναυτικούς σε ζευγάρια και τους έδωσε διαφορετικές θεραπείες, ανακαλύπτοντας ότι μόνο όσοι κατανάλωναν πορτοκάλια και λεμόνια ανάρρωναν πλήρως. Παρά την απόδειξη, χρειάστηκαν δεκαετίες μέχρι το Βρετανικό Ναυτικό να υιοθετήσει επίσημα τον χυμό λεμονιού στη διατροφή των πληρωμάτων. Σήμερα, αν και το σκορβούτο θεωρείται ιστορική νόσος, εξακολουθεί να εμφανίζεται σε πληθυσμούς με ακραία κακή διατροφή ή σε προσφυγικούς καταυλισμούς, υπενθυμίζοντας τη ζωτική σημασία της βιταμίνης C για την ανθρώπινη επιβίωση.