Είναι μια από τις πιο μελανές στιγμές της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Η δίκη των πρωταίτιων της Μικρασιατικής Καταστροφής, γνωστή ως Δίκη των Έξι, κατέληξε στην εκτέλεση πολιτικών και στρατιωτικών ηγετών, σηματοδοτώντας το τέλος μιας εποχής. Ανάμεσά τους, ο πρώην πρωθυπουργός Δημήτριος Γούναρης, ένας άνθρωπος που βρισκόταν στα όρια της ζωής και του θανάτου.
Αυτή είναι η συγκλονιστική ιστορία των τελευταίων του στιγμών.
Από το κρεβάτι του πυρετού στις φυλακές
Ο Δημήτριος Γούναρης βρισκόταν σε κλινική, δίνοντας μάχη με τον τύφο και με πυρετό πάνω από 40°C. Σωματικά και ψυχικά εξαντλημένος από την πολύμηνη δίκη, ήταν τόσο άρρωστος που δεν μπορούσε να παραστεί σε όλες τις συνεδριάσεις. Παρά την κατάστασή του, είχε προλάβει να υπαγορεύσει μια απολογία 67 σελίδων, γεμάτη επιχειρήματα και αξιοπρέπεια.
Ξημέρωνε 15 Νοεμβρίου 1922 όταν ένας ταγματάρχης τον ξύπνησε. Παρά τις εντολές των γιατρών, τον ανάγκασαν να ντυθεί και τον οδήγησαν στις φυλακές Αβέρωφ, όπου θα του ανακοίνωναν την απόφαση του δικαστηρίου.
Η καταδίκη που είχε αποφασιστεί
Στις 9 το πρωί, το Έκτακτο Στρατοδικείο ανακοίνωσε την απόφασή του: έξι από τους οκτώ κατηγορουμένους καταδικάστηκαν σε θάνατο. Μεταξύ τους, ο Γούναρης, ο Πρωτοπαπαδάκης, ο Μπαλτατζής, ο Θεοτόκης, ο Στράτος και ο Χατζανέστης.
Ήταν μια βιαστική δίκη, με ένα αδύναμο κατηγορητήριο, όπου κάθε έννοια υπεράσπισης είχε ακυρωθεί. Ο ίδιος ο Γούναρης είχε εκφράσει την ανησυχία του για το κατηγορητήριο, λέγοντας: «Δεν έχει τίποτε που να στηρίζεται».
Το τέλος στο Γουδή
Λίγες ώρες αργότερα, στις 11:27 π.μ., ο Δημήτριος Γούναρης εκτελέστηκε στο Γουδή. Αρνήθηκε να του δέσουν τα μάτια. Η ταφή του έγινε με συνοπτικές διαδικασίες στο Α' Νεκροταφείο Αθηνών.
Χρόνια μετά, ο Ελευθέριος Βενιζέλος παραδέχτηκε δημόσια ότι «Ουδείς εκ των ηγετών της παράταξης Γούναρη μπορεί να κατηγορηθεί για εσχάτη προδοσία. Ήταν γνήσιος Έλλην».
Η δίκη των Έξι παραμένει ένα σύμβολο του διχασμού και του πάθους που οδήγησε σε μια από τις πιο σκοτεινές πράξεις της νεοελληνικής ιστορίας, αφήνοντας πίσω της το αιώνιο ερώτημα: Ήταν πράξη δικαιοσύνης ή απλή εκδίκηση;