Η εισαγωγή στα πανεπιστήμια της Ευρώπης παρουσιάζει σημαντικές διαφορές από το ελληνικό σύστημα των Πανελλαδικών Εξετάσεων, το οποίο βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά σε μια κεντρική, εθνική δοκιμασία.
Στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, η πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση ακολουθεί πιο αποκεντρωμένα μοντέλα ή συνδυάζει πολλαπλά κριτήρια αξιολόγησης.
Βασικά μοντέλα εισαγωγής στην Ευρώπη
Τα ευρωπαϊκά συστήματα μπορούν να κατηγοριοποιηθούν σε τέσσερις βασικούς τύπους:
- Ελεύθερη πρόσβαση: Σε χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία και η Ιταλία, η κατοχή του απολυτηρίου λυκείου (π.χ. Abitur, Baccalauréat) συχνά παρέχει το δικαίωμα εισαγωγής σε πολλές σχολές χωρίς επιπλέον εξετάσεις. Ωστόσο, για σχολές υψηλής ζήτησης (π.χ. Ιατρική), εφαρμόζεται ο περιορισμός Numerus Clausus (συγκεκριμένος αριθμός θέσεων).
- Επιλογή από τα Πανεπιστήμια: Στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Ολλανδία, τα ίδια τα ιδρύματα καθορίζουν τα κριτήριά τους. Οι υποψήφιοι υποβάλλουν αιτήσεις μέσω κεντρικών πλατφορμών (όπως το UCAS ή το Studielink) που περιλαμβάνουν βαθμολογίες, συστατικές επιστολές και motivation letters.
- Διπλή αξιολόγηση: Συνδυασμός εθνικών εξετάσεων και επιπλέον δοκιμασιών από τα πανεπιστήμια, συνηθισμένο σε χώρες της Νότιας Ευρώπης (π.χ. Ισπανία) για περιζήτητα τμήματα.
- Κεντρικές εξετάσεις (τύπου Ελλάδας): Παρόμοια συστήματα με τις Πανελλαδικές συναντώνται κυρίως στην Τουρκία και ορισμένες χώρες της Ανατολικής Ευρώπης.
Οι κύριες διαφορές με την Ελλάδα
- Κριτήρια αξιολόγησης: Ενώ στην Ελλάδα μετράει σχεδόν μόνο ο βαθμός των εξετάσεων, στην Ευρώπη συνυπολογίζονται συχνά ο συνολικός βαθμός του Απολυτηρίου, εξωσχολικές δραστηριότητες, συνεντεύξεις και προσωπικές εκθέσεις (essays).
- Αυτονομία ιδρυμάτων: Πολλά ευρωπαϊκά πανεπιστήμια έχουν την ελευθερία να επιλέγουν τους φοιτητές τους βάσει του δικού τους προφίλ, σε αντίθεση με το αυστηρά κεντρικό σύστημα της Ελλάδας.
- Προπαρασκευαστικά έτη: Σε αρκετές χώρες (π.χ. Ηνωμένο Βασίλειο), αν ένας μαθητής δεν πληροί τις προϋποθέσεις, μπορεί να παρακολουθήσει ένα έτος προετοιμασίας πριν την έναρξη του πτυχίου.
- Δίδακτρα και κόστος: Παρότι στην Ελλάδα η δημόσια παιδεία είναι δωρεάν, σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες υπάρχουν ετήσια δίδακτρα (ακόμα και συμβολικά), με εξαίρεση τις Σκανδιναβικές χώρες και τη Γερμανία που προσφέρουν επίσης δωρεάν σπουδές.
Περισσότερες πληροφορίες για τους όρους εισαγωγής ανά χώρα μπορείτε να βρείτε στην επίσημη πύλη Your Europe της ΕΕ.