Σε μια κρίσιμη συνεδρίαση της Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής, η Υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, παρουσίασε το όραμα της κυβέρνησης για τη θεσμοθέτηση του Εθνικού Απολυτηρίου. Κεντρικός στόχος είναι η ανάκτηση της αυτοτέλειας του Λυκείου, το οποίο σήμερα λειτουργεί σε μεγάλο βαθμό ως ένας «άχαρος» προθάλαμος των Πανελλαδικών Εξετάσεων, με αποτέλεσμα την υποτίμηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας, ειδικά στη Γ’ τάξη.
Η νέα φιλοσοφία εστιάζει στην αποτύπωση της συνολικής εκπαιδευτικής διαδρομής του μαθητή, ώστε η εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση να μην εξαρτάται από την επίδοση μιας και μόνο στιγμής. Η Υπουργός υπογράμμισε ότι η μεταρρύθμιση αυτή θα συνδεθεί άμεσα με την εισαγωγή νέων βιβλίων και προγραμμάτων σπουδών το 2027, διασφαλίζοντας ένα σύστημα δίκαιο, αξιόπιστο και διεθνώς αναγνωρισμένο.
Η Νέα Δομή: Πώς θα «Μετρούν» οι Τάξεις του Λυκείου
Σύμφωνα με τις προτάσεις που τέθηκαν στον Εθνικό Διάλογο, η επίδοση των μαθητών στη Β’ και τη Γ’ Λυκείου θα έχει καθοριστική βαρύτητα στη διαμόρφωση του βαθμού του Εθνικού Απολυτηρίου. Ένα από τα επικρατέστερα σενάρια προβλέπει τη στάθμιση μεταξύ των δύο τάξεων σε αναλογία 40%-60%. Όσον αφορά την Α’ Λυκείου, αυτή χαρακτηρίζεται ως «τάξη προσαρμογής», με το ερώτημα της συμμετοχής της στον τελικό μέσο όρο (ίσως με ένα μικρό ποσοστό της τάξης του 10%) να παραμένει ανοιχτό προς συζήτηση στην Επιτροπή Διαλόγου.
Το Μοντέλο 30-70 και η Αξιοπιστία των Βαθμών
Για να αντιμετωπιστεί η συχνά μεγάλη απόκλιση ανάμεσα στους προφορικούς βαθμούς των σχολείων και τις επιδόσεις στις γραπτές εξετάσεις, το Υπουργείο μελετά διεθνείς πρακτικές από 12 ευρωπαϊκές χώρες. Η πρόταση που κατατίθεται προβλέπει:
- 30% συμμετοχή των προφορικών βαθμών στον τελικό βαθμό.
- 70% συμμετοχή των γραπτών εξετάσεων.
Το μοντέλο αυτό στοχεύει στον περιορισμό της υπερβαθμολόγησης και στην ενίσχυση της αξιοπιστίας του σχολείου, διασφαλίζοντας ότι ο βαθμός του απολυτηρίου θα ανταποκρίνεται στις πραγματικές γνώσεις του μαθητή.
Λιγότερα Μαθήματα και Τράπεζα Θεμάτων παντού
Η Σοφία Ζαχαράκη ξεκαθάρισε ότι η μεταρρύθμιση δεν φέρνει «πολλαπλασιασμό εξετάσεων», αλλά αντιθέτως μείωση του φόρτου. Στο τραπέζι βρίσκεται η μείωση των εξεταζόμενων μαθημάτων στη Γ’ Λυκείου από έξι σε τέσσερα, συνοδευόμενη από αντίστοιχη μείωση της εξεταστέας ύλης. Παράλληλα, η Τράπεζα Θεμάτων αναβαθμίζεται σε κεντρικό πυλώνα του συστήματος. Η πρόθεση είναι και τα τέσσερα θέματα των εξετάσεων να αντλούνται από την Τράπεζα, η οποία θα εμπλουτιστεί άμεσα με νέο, διαβαθμισμένης δυσκολίας υλικό, προσαρμοσμένο στα νέα προγράμματα σπουδών.
Θεσμική Θωράκιση: Εθνική Αρχή Εξετάσεων και Σώμα Βαθμολογητών
Για τη διασφάλιση της διαφάνειας και την παρακολούθηση τυχόν ανισοτήτων ανά περιοχή ή σχολική μονάδα, δρομολογείται η δημιουργία μιας νέας Εθνικής Αρχής Εξετάσεων και η συγκρότηση Σώματος Βαθμολογητών. Η νέα αυτή Αρχή θα αξιοποιεί την τεχνολογία για την παρακολούθηση αποκλίσεων στη βαθμολογία, αποτελώντας τη βάση για τη σταδιακή μετάβαση στη μετά-Πανελλαδικών εποχή.
Η διαδικασία του Εθνικού Διαλόγου αναμένεται να ολοκληρωθεί τον προσεχή Νοέμβριο με την κατάθεση σχετικής νομοθετικής πρωτοβουλίας. Η Υπουργός τόνισε ότι η αλλαγή θα γίνει σταδιακά, χωρίς βιαστικές κινήσεις, με στόχο ένα σύστημα που θα καλλιεργεί την κριτική σκέψη και θα εξοπλίζει τους νέους με δεξιότητες χρήσιμες για οποιαδήποτε πορεία κι αν επιλέξουν μετά το σχολείο.