Μπορεί μια εφαρμογή να δώσει λύση στον ψηφιακό εθισμό ή χρειαζόμαστε μια ριζική αλλαγή στην κουλτούρα της οθόνης; Η ελληνική κυβέρνηση επιλέγει τον δρόμο της θεσμικής παρέμβασης, φέρνοντας στο Υπουργικό Συμβούλιο μια νομοθετική πρωτοβουλία-τομή. Το σχέδιο προβλέπει την καθολική απαγόρευση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης για ανηλίκους κάτω των 15 ετών, χρησιμοποιώντας ως "κλειδί" τη νέα εφαρμογή Kids Wallet.
Η πρωτοβουλία, που συντονίζεται από τον Άκη Σκέρτσο και τα συναρμόδια Υπουργεία Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δικαιοσύνης και Υγείας, στοχεύει στην προστασία των εφήβων από τους διαδικτυακούς κινδύνους και τις ψυχολογικές επιπτώσεις της πρώιμης έκθεσης στον ψηφιακό κόσμο. Σε αντίθεση με άλλες χώρες, το ελληνικό μοντέλο δεν επιτρέπει εξαιρέσεις ούτε μέσω γονικής συναίνεσης, θέτοντας ένα αυστηρό ηλικιακό όριο.
Τι είναι το Kids Wallet και πώς θα λειτουργεί
Το Kids Wallet δεν είναι απλώς μια εφαρμογή, αλλά ένας κρατικός μηχανισμός επαλήθευσης ηλικίας (age verification) που θα εγκαθίσταται σε όλες τις συσκευές του παιδιού (κινητά, tablets, laptops). Μόλις ο γονέας ενεργοποιήσει την εφαρμογή, το σύστημα θα μπλοκάρει αυτόματα κάθε προσπάθεια δημιουργίας ή διατήρησης λογαριασμού σε πλατφόρμες που κρίνονται ακατάλληλες για την ηλικία του.
Η απαγόρευση δεν περιορίζεται μόνο στο Instagram ή το TikTok, αλλά επεκτείνεται σε:
- Εφαρμογές ιδιωτικής ανταλλαγής μηνυμάτων.
- Πλατφόρμες γνωριμιών (τύπου Tinder).
- Ιστότοπους τζόγου και πώλησης αλκοόλ ή καπνικών προϊόντων.
Οι εταιρείες τεχνολογίας θα είναι υποχρεωμένες να ενσωματώσουν τα πρωτόκολλα του Kids Wallet στις διαδικασίες τους, αλλιώς θα έρχονται αντιμέτωπες με βαριές διοικητικές κυρώσεις και πρόστιμα.
Η Ειδοποιός Διαφορά του Ελληνικού Σχεδίου
Ενώ χώρες όπως η Αυστραλία έχουν ήδη νομοθετήσει παρόμοιες απαγορεύσεις, η Ελλάδα καινοτομεί στον τρόπο ελέγχου. Η επαλήθευση της ηλικίας δεν θα επαφίεται στην καλή θέληση ή τα συστήματα των ίδιων των πλατφορμών, αλλά θα γίνεται μέσω μιας κρατικής υποδομής. Αυτό μεταφέρει την ευθύνη και τον έλεγχο από τις πολυεθνικές τεχνολογίας στο εθνικό επίπεδο, διασφαλίζοντας —θεωρητικά— μεγαλύτερη αξιοπιστία.
Για τους εφήβους από 15 έως 18 ετών, το νομοσχέδιο προβλέπει ένα πιο ελαστικό αλλά ελεγχόμενο πλαίσιο, με περιοριστικά μέτρα χρήσης και έντονη εκπαιδευτική υποστήριξη. Ο στόχος είναι η σταδιακή και ασφαλής ένταξη στον ψηφιακό κόσμο, συνοδευόμενη από προγράμματα συμβουλευτικής για γονείς και μαθητές εντός του σχολικού περιβάλλοντος.
Προκλήσεις και Προβληματισμοί
Παρά τις προσδοκίες για "μηδενική πιθανότητα παράκαμψης", η εφαρμογή του μέτρου γεννά ερωτήματα. Οι ειδικοί προειδοποιούν για τη χρήση VPN ή συσκευών που δεν φέρουν το Kids Wallet, ενώ το ζήτημα της προστασίας των προσωπικών δεδομένων παραμένει στο μικροσκόπιο.
Η επιτυχία του εγχειρήματος θα κριθεί από την ισορροπία ανάμεσα στην ανάγκη για προστασία της ψυχικής υγείας των παιδιών —που αποδεδειγμένα πλήττεται από την υπέρμετρη χρήση social media— και στον σεβασμό των ψηφιακών δικαιωμάτων. Το σίγουρο είναι ότι η "μάχη της οθόνης" μεταφέρεται πλέον από το σαλόνι του σπιτιού στο επίπεδο της κρατικής νομοθεσίας.